Arbeidsmigranten in Nederland: meerderheid werkt niet als uitzendkracht

Nederland telde in 2019 767.571 arbeidsmigranten, exclusief scholieren en studenten. Van hen werkten er 374.200 als uitzendkracht en 393.371 hadden een direct dienstverband bij de inlener. Het aantal arbeidsmigranten ten opzichte van 2018 is met bijna 8% gestegen. Zowel in 2018 als in 2019 werkte 49% van het totale aantal arbeidsmigranten als uitzendkracht en had 51% een direct dienstverband. ABU- en NBBU-leden bemiddelden bijna 300.000 arbeidsmigranten. Het andere deel werkte via niet-aangesloten uitzendbureaus. Dat en meer blijkt uit onderzoek van de ABU en NBBU.

Het is belangrijk om goed in beeld te hebben hoe het ervoor staat met arbeidsmigranten in Nederland. Niet alleen omdat ze belangrijk zijn voor onze economie, maar ook omdat we zo zicht houden op de kwaliteit van hun woon- en werkomstandigheden. Hoeveel arbeidsmigranten zijn er in Nederland? Hoeveel van hen werken als uitzendkracht? In welke sectoren werken zij?
In opdracht van de ABU en NBBU deed KBA Nijmegen daarom eind 2020 onderzoek naar arbeidsmigranten in Nederland. Hierbij werd gebruik gemaakt van de polisbestanden van het CBS (2018 en 2019) en werd in 2020 een representatieve enquête gehouden onder ABU- en NBBU-leden.

Huisvesting: minder tussenkomst van uitzendorganisaties
Naast de eerdergenoemde focus op het aantal arbeidsmigranten, besteedt het onderzoek ook aandacht aan andere onderwerpen, zoals huisvesting. Uit het onderzoek blijkt dat het aandeel arbeidsmigranten dat door tussenkomst van uitzendorganisaties wordt gehuisvest, is gedaald. In 2018 ging het om 83%, in 2020 werd 65% van de arbeidsmigranten gefaciliteerd in huisvesting door het uitzendbureau. Hiermee wordt de scheiding tussen wonen en werken duidelijker zichtbaar. De helft van de arbeidsmigranten die op uitzendbasis werken, is gehuisvest in Noord-Limburg, Zuid-Holland Centraal, Midden-Brabant, Noord-Holland Noord, West-Brabant en Helmond-De Peel.

Jonge populatie
De helft van de arbeidsmigranten is jonger dan 34 jaar en 36% van de arbeidsmigranten is vrouw. Vergeleken met eerdere metingen werken er meer arbeidsmigranten in de logistiek (van 29% in 2018 naar 44% in 2020). Het aantal arbeidsmigranten dat werkte in de voedingsindustrie halveerde van 27% naar 13%.

Bekijk voor deze en nog veel meer resultaten het onderzoek van de ABU.
Bron: ABU (14 juni).

‘Betere bescherming arbeidsmigranten kan niet wachten op nieuw kabinet’

Arbeidsmigranten moeten beter worden beschermd en daarvoor kan niet worden gewacht op een nieuwe regering. Dat zegt Emile Roemer, voorzitter van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten, nadat in Linne vijftig Roemeense arbeidsmigranten onder erbarmelijke omstandigheden werden aangetroffen.

“Ik dacht: daar hebben we er weer een”, zei Roemer in het NOS Radio 1 Journaal. Hij verwijst daarbij naar de ontdekking van meer dan vijftig Roemeense arbeidsmigranten bij een boerderij in het Limburgse Linne, die daar onder erbarmelijke omstandigheden woonden en werkten als aspergestekers. De arbeidsmigranten werden ontdekt door de gemeente, die samen met de vreemdelingenpolitie en de Inspectie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) een controle uitvoerde. “Dit is geen incident: dit gebeurt om de haverklap. En ik denk dat er een heleboel gebeurt wat we nog niet weten.”

Haagse actie nodig
Emile Roemer heeft met zijn Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten vijftig aanbevelingen opgesteld voor ministers, werkgevers en andere betrokkenen. Hoewel een deel daarvan is overgenomen, ligt veel nog op de plank nu er geformeerd wordt, tot onvrede van Roemer. Hij roept dan ook op tot actie: “We kunnen niet wachten tot er een nieuw kabinet is om onze aanbevelingen over te nemen.” Limburg laat zien hoe schrijnend de situatie is. En dit is echt geen incident; dit is schering en inslag.”

Bron: NOS.nl (2 juni). Bekijk hier het volledige artikel op NOS.nl.

Collectief lanceert campagne ‘Arbeidsmigratie werkt’

Er wonen inmiddels meer dan een half miljoen mensen in ons land uit andere Europese landen, die veel werk voor ons verzetten. Ze worden niet altijd netjes behandeld, waar het om wonen, werken en gezondheid gaat. Toch vinden de meesten het hier leuk en ze willen graag kennis met ons maken. Er wordt veel over arbeidsmigranten gesproken, maar niet of nauwelijks mét arbeidsmigranten.
Vandaag werd door een collectief van samenwerkende partijen een initiatief gelanceerd dat hier werk van wil maken. Met de campagne ‘Arbeidsmigratie werkt’ willen zij laten zien wie deze mensen zijn en dat arbeidsmigratie ons allemaal helpt als we het goed organiseren.

Brede initiatiefgroep
De campagne wordt gelanceerd door Stichting Ontmoet de Arbeidsmigrant. Deze stichting heeft als doel het informeren van het publiek en bestuur in Nederland. Het gaat daarbij met name om het belang van arbeidsmigratie voor Nederlanders en de migranten en het stimuleren van kennismaking tussen deze twee groepen. De stichting is opgericht door een brede initiatiefgroep waarin werkgevers, huisvestingsbedrijven, brancheorganisaties, overheden en het Expertisecentrum Flexwonen samenwerken.

Als het werk er op zit
Middels een grootschalige campagne beogen zij deze doelen te realiseren. Binnen deze campagne draait het om het beeld brengen van deze arbeidsmigranten en hen beter te leren kennen. Enkele hoofdpersonen van de campagne (Klaudia, Yordan en Aleksandra) laten ons zien wie zij eigenlijk zijn als het werk er op zit. En dat is veel meer dan alleen orderpikker of heftruckchauffeur.

Veel informatie waarop de campagne is gebaseerd komt van Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten en haar recente onderzoek onder ruim 1.600 arbeidsmigranten. Meer informatie over de campagne en haar partners is te vinden op www.arbeidsmigratiewerkt.nl.

Nederland profiteert van arbeidsmigranten, maar behandelt hen slecht

Nederland profiteert van arbeidsmigranten maar behandelt hen slecht. Dat vertelt scheidend inspecteur-generaal Marc Kuipers van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de voormalige arbeidsinspectie, in een interview aan Trouw.
Dit artikel verscheen eerder via Trouw. Lees hier het volledige artikel of lees hieronder de introductie van het artikel.

Hij heeft in vijf jaar tijd de meest bizarre dingen gezien, vertelt inspecteur-generaal Marc Kuipers van de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Hij denkt aan de vijf illegale Egyptenaren die tijdens zijn bezoek verstopt in een kast bleken te zitten. Of aan de zeven Roemenen die zich in juli bij de politie meldden: hun paspoort was afgepakt door het uitzendbureau waarvoor ze zouden gaan werken. Ze zouden de documenten pas terugkrijgen als ze hun reiskosten hadden terugbetaald. Dat moesten ze verdienen met de 5 euro per uur die ze kregen uitbetaald, terwijl er een uurloon van 10 euro was beloofd.
Schrijnend genoeg kon de Inspectie het uitzendbureau niet aanpakken voor een wetsovertreding omdat de mannen nog niet hadden gewerkt. “Frustrerend hè?”, zegt Kuipers.

Maar Kuipers heeft ook veel mooie dingen gezien in de afgelopen jaren. “Er is ook goed werkgeverschap. Mensen uit de agrarische sector vragen me weleens waarom ik de goede verhalen niet vertel. Daar hebben ze ook gelijk in. We moeten niet iedereen over één kam scheren. Er zijn veel arbeidsmigranten die het hier prima naar hun zin hebben. Maar het is goed dat de Inspectie juist let op de rotte appels, want die verpesten wel het imago van de hele sector. Zij zorgen voor de oneerlijke concurrentie.”
De problemen met arbeidsmigranten gaan Kuipers aan het hart. “Het is een grote groep. Door corona werd dat zichtbaar voor iedereen. Oost-Europeanen werken in onze slachthuizen, in onze distributiecentra, in de tuinbouw. En daar gaat het vaak niet goed.”

Bron: Trouw (13 mei 2021).

Arbeidsmigranten krijgen voorlopig niet allemaal een vaccin

Grote groepen arbeidsmigranten wonen en werken op een kluitje, maar krijgen voorlopig geen vaccin, laat het ministerie van volksgezondheid weten.

Dit artikel verscheen eerder via Trouw. Lees hier het volledige artikel of lees hieronder de introductie van het artikel.

Honderdduizenden arbeidsmigranten die in Nederland wonen en werken, maar niet zijn ingeschreven bij een gemeente, komen vooralsnog niet in aanmerking voor een vaccinatie tegen corona. Dat blijkt uit navraag van Platform voor Onderzoeksjournalistiek Investico bij het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport (VWS). Dit verontrust artsen en virologen, omdat het gaat om een groep die extra risico loopt en daardoor ook voor anderen een groter risico vormt.

“Arbeidsmigranten zijn extra kwetsbaar voor corona, doordat ze dicht op elkaar wonen en werken en vaak samen worden vervoerd”, zegt Ashis Brahma, arts bij de GGD Noord- en Oost-Gelderland, die onderzoek doet naar coronabesmettingen onder arbeidsmigranten. “Daarom is het des te verstandiger om hen wel mee te nemen bij de vaccinaties.”

Bron: Trouw (3 mei 2021).

Kenniscentrum Arbeidsmigranten

Nederland maakt onvoldoende gebruik van verborgen talenten arbeidsmigranten

Er zijn veel “verborgen talenten” onder arbeidsmigranten die naar Nederland komen om hier te werken. Maar Nederland gebruikt deze waardevolle middelen nauwelijks, zo blijkt uit onderzoek. Het ondersteunen van arbeidsmigranten om hun talenten verder te ontwikkelen en toe te passen, is een belangrijk ontwikkelpunt. Dat en meer kwam naar voren uit een vraaggesprek tussen Małgorzata Bos-Karczewska (hoofdredacteur van Polonia.nl) en dr. Jan Cremers (socioloog aan Tilburg University en bestuurslid van de Europese Arbeidsautoriteit) over arbeidsmigratie, maatschappelijke solidariteit en de toekomst van ongeschoold werk.

Het volledige interview werd eerder gepubliceerd op Polonia.nl. Lees hier het volledige artikel (in het Pools) of lees hieronder verder voor een korte samenvatting.

Arbeidsmigranten werken vaak in laagbetaald werk
In de afgelopen jaren is het aantal werknemers uit Polen en andere EU-landen in Nederland gestegen tot ongeveer een half miljoen. Dhr. Cremers verklaart dit onder meer door de sterk vergrijzende samenleving en het feit dat te weinig jongeren de arbeidsmarkt betreden om in de behoeften van bedrijven te voorzien. Dat zijn belangrijke redenen waarom bedrijven nog altijd veel werknemers van buiten Nederland werven. Ook het feit dat het werk in diverse sectoren (o.a. vleesverwerking, landbouw en distributie) vaak eentonig is en relatief laagbetaald wordt, draagt eraan bij dat Nederlanders niet in deze sectoren willen werken en externe arbeidskrachten aangetrokken moeten worden.

De vraag naar goedkope arbeidskrachten lijkt immuun voor crises en blijft daardoor onverminderd groot. Tegelijkertijd is de (sociale) erkenning voor dergelijke banen nog altijd vrij beperkt. Beiden concluderen dat de erkenning van handenarbeid en vakmanschap de laatste decennia is afgelopen en dat de erkenning achterblijft bij banen die meer kennisgedreven zijn.

Talenten arbeidsmigranten niet volledig benut
Een recent rapport van Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten toont aan dat veel Poolse arbeidsmigranten met een universitair diploma in Nederland in laaggeschoolde banen werken. Hun talenten worden aldus niet volledig benut. Deze situatie is aan de ene kant ongunstig voor de arbeidsmigrant zelf, want het leidt tot demotivatie, verveling, weinig erkenning en een lagere arbeidsproductiviteit. Maar aan de andere kant is het ook ongunstig voor de werkgever, want bedrijven hebben wel het talent in huis maar maken daar onvoldoende gebruik van.

Cremers en Bos-Karczewska stellen dat concrete actie nodig is om deze problematiek aan te pakken. Er moet volgens hen een uitgebreid opleidingsaanbod worden ontwikkeld met de mogelijkheid tot omscholing, bijscholing, het opfrissen van de vakkennis die is opgedaan in het land van herkomst en het leren van Nederlands. Een dergelijk programma kan bijvoorbeeld worden geïmplementeerd als onderdeel van een in-house training. Het zou ook goede vooruitzichten bieden voor uitzendbureaus, omdat het hen in staat stelt beter te voldoen aan de opkomende vraag naar geschoolde arbeidskrachten. We kunnen kortom nog veel winnen door te investeren in de mensen die al in Nederland zijn, in plaats van puur te focussen op het aanwerven van nieuwe arbeidsmigranten.

 

De resultaten van het 1e arbeidsmigrantenpanel

Lees hier de resultaten van het 1e arbeidsmigrantenpanel van het kenniscentrum
In onderstaande samenvatting zijn de resultaten van het eerste onderzoek naar de woon-, werk- en leefsituatie van arbeidsmigranten in Nederland beschreven. Dit onderzoek is uitgevoerd door Jan Cremers, voorzitter van de wetenschappelijke raad van Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten, met bijdragen van I&O Research en Harry van den Tillaart.

Lees hier de samenvatting via onze website

Het talent van veel arbeidsmigranten wordt door Nederlandse werkgevers bij lange na niet benut

Uit het panelonderzoek onder ruim 1600 arbeidsmigranten uit 101 verschillende landen, uitgevoerd door I&O Research in opdracht van Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten, blijkt dat veel arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa die hier laaggeschoold werk doen, daarvoor vaak zijn overgekwalificeerd. Jan Cremers ging hierover in gesprek met Trouw. Benieuwd naar het artikel? Klik dan op onderstaande link.

Dit artikel verscheen eerder via Trouw.
Lees hier het volledige artikel via de website van Trouw .

 

Ahmed Marcouch nieuwe voorzitter Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten

Tijdens het online symposium over de positie van arbeidsmigranten in Nederland heeft Stichting Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten Ahmed Marcouch aangekondigd als nieuwe voorzitter. Hij volgt interim voorzitter Arend van Wijngaarden op. Het Kenniscentrum heeft tot ambitie om wetenschappelijke en gevalideerde kennis over arbeidsmigranten integraal te bundelen, ontwikkelen en te delen. Marcouch is burgemeester van Arnhem en heeft in het verleden diverse politieke functies vervuld.

Belang van kennisontwikkeling rondom arbeidsmigranten
Marcouch is bijzonder verheugd met zijn voorzittersrol: ‘Nederland heeft al decennia te maken met arbeidsmigratie, en dat zal ook zo blijven. Deze vaststelling moeten leiden tot een volgende stap: de erkenning van het belang van kennisdelen en het opbouwen van expertise over arbeidsmigranten. Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten is daarbij cruciaal: met gefundeerde kennis over arbeidsomstandigheden, wonen en integratie’.

Aftredend interim voorzitter Arend van Wijngaarden is bijzonder verheugd met Marcouch zijn aanstelling: ‘geweldig nieuws dat een kopstuk als Ahmed Marcouch zich op deze manier aan Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten verbindt. Hij onderstreept hiermee de doelstellingen van de stichting en het belang van arbeidsmigranten in Nederland’. Arend van Wijngaarden blijft onderdeel van het Dagelijks Bestuur van de stichting.

Over Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten
Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten is in 2020 als stichting opgericht en heeft de ambitie uit te groeien tot dé kennisautoriteit rondom arbeidsmigranten. Dit doet het middels kennisontwikkeling, -bundeling en -deling. Daarbij richt het zich zowel op kennismigranten als arbeidsmigranten van binnen en buiten Europa. Het bestuur wordt gevormd door experts uit het veld en zijn werkzaam of werkzaam geweest bij sociale partners, ngo’s, adviesorganen en universiteiten. Daarnaast heeft de stichting een wetenschappelijke raad die systematisch kennishiaten rondom arbeidsmigranten in beeld brengt en het bestuur adviseert. De stichting wordt gefinancierd middels donaties en subsidies.

Onderzoekspanel: arbeidsmigranten bevestigen beeld over ondermaatse huisvesting en over werk als leidend migratiemotief

Uit een in januari uitgevoerd onderzoekspanel onder arbeidsmigranten en kennismigranten wordt het beeld bevestigd dat arbeidsmigranten vooral naar Nederland komen vanwege werkgerelateerde motieven zoals salaris, arbeidsvoorwaarden en banen. Daarnaast wordt het beeld dat Nederland arbeidsmigranten ondermaatse huisvesting biedt bevestigd door de arbeidsmigrant zelf. Het onderzoekspanel is een initiatief van Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten. Het onderzoekspanel is gehouden onder meer dan 1.600 arbeidsmigranten uit meer dan 100 landen. De Stichting presenteert de eerste resultaten van het panel vanmiddag in een digitaal symposium aan meer dan 300 geïnteresseerde beleidsmakers, bestuurders en andere stakeholders.

Werk als leidend migratiemotief
80% van de ondervraagde arbeidsmigranten geeft een werkgerelateerde reden, zoals salaris, arbeidsvoorwaarden, aanbod van banen of tekort aan banen in hun thuisland aan als motief om naar Nederland te komen. Persoonlijke ontwikkeling wordt met name onder kennismigranten als aanvullend motief aangegeven om in Nederland te komen werken. Daarmee wordt het beeld van Nederland als werkbestemming bevestigd.

Ook arbeidsmigranten percipiëren huisvesting als ondermaats
40% van de ondervraagde (met name) Oost-Europese arbeidsmigranten zijn negatief over hun huisvesting. 56% van de ondervraagden wil bovendien ergens anders wonen. Daarmee wordt het beeld dat Nederland ondermaatse huisvesting biedt aan arbeidsmigranten bevestigd. Opvallend is dat kennismigranten beduidend positiever zijn over hun woonsituatie. Ter indicatie: kennismigranten uit de Verenigde Staten geven over een woonsituatie een gemiddeld tevredenheidscijfer van 8,2.

Grootschalig onderzoekspanel spreekt zich uit
Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten heeft onderzoeksbureau I&O Research opdracht gegeven een onderzoekspanel op te richten dat volledig bestaat uit arbeidsmigranten. Onder de leden van dit panel werd de afgelopen maanden het eerste onderzoek afgenomen, waarbij meer dan 1.600 arbeidsmigranten en kennismigranten zich uitspraken over hun ervaringen in Nederland op het gebied van wonen, werken, integratie en toekomstperspectief.

Over Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten
Het Kenniscentrum Arbeidsmigranten is in 2020 als stichting opgericht en heeft de ambitie uit te groeien tot dé kennisautoriteit rondom arbeidsmigranten. Dit doet het middels kennisontwikkeling, -bundeling en -deling. Daarbij richt het zich zowel op kennismigranten als arbeidsmigranten van binnen en buiten Europa. Het bestuur wordt gevormd door experts uit het veld en zijn werkzaam of werkzaam geweest bij sociale partners, ngo’s, adviesorganen en universiteiten. Daarnaast heeft de stichting een wetenschappelijke raad die systematisch kennishiaten rondom arbeidsmigranten in beeld brengt en het bestuur adviseert. De stichting wordt gefinancierd middels donaties en subsidies.